10 Tips voor Toneelschrijvers

  1. Blijf op de hoogte

    Het is handig om u te abonneren op nieuwsbrieven van relevante instellingen, zoals het Fonds Podiumkunsten en het Nederlands Letterenfonds. Houd informatie over subsidiemogelijkheden bij. Soms weten producenten niet waar geld vandaan te halen is. Amateurgezelschappen kunnen bijvoorbeeld een beroep doen op het Fonds Cultuurparticipatie. Ervaren theaterauteurs kunnen, via een theaterinstelling, subsidie aanvragen bij het Fonds Podiumkunsten.

  2. Onderhandelen

    U hoeft zich niet verplicht te voelen om meteen bij de eerste contractbespreking ‘ja’ te zeggen. Even bedenktijd vragen is niet onredelijk. Raadpleeg collega’s of de Auteursbond als u twijfelt aan de redelijkheid van het voorstel van een producent. Neem ook de theater-CAO eens door. Kijk bijvoorbeeld eens naar de systematiek van salarisverhoging naar ervaringsjaren en laat u daardoor inspireren bij onderhandelingen. U zou kunnen vragen wat een productiedramaturg krijgt. Denk er daarbij aan dat een werknemer, zoals een productiedramaturg, de werkgever nog ongeveer 1/3 van het brutosalarisbedrag extra kost. Ook van belang: een werknemer geniet allerlei voordelen die u als zelfstandige niet hebt: pensioen, arbeidsongeschiktheidsverzekering, recht op WW en vakantiegeld.

  3. Mentaal opladen

    Bereid uzelf bij onderhandelingen niet alleen ‘cijfermatig’ voor, maar laad uzelf ook mentaal op.
    Wees niet bang. Een producent is met u in onderhandeling, omdat hij met u in zee wil. Juist in dit vak is de uitspraak ‘voor jou tien anderen’ maar zelden van toepassing. Een producent vraagt u op grond van uw vakmanschap zal u de volgende keer echt niet mijden om uw scherpe onderhandelen. Er is vaak meer speelruimte dan u denkt.

  4. Modelcontract

    Maak gebruik van het [LINK]Modelcontract Schrijven Theatertekst[/LINK]. Wijs eventueel uw onderhandelingspartner op het feit dat het contract tot stand is gekomen door afspraken tussen de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK) en de Auteursbond.
    U hoeft niet per se de letterlijke tekst te gebruiken, u kunt het contract ook als uitgangspunt nemen (maar wijs om misverstanden te voorkomen uw onderhandelingspartner dan wel op de punten waarop uw versie van het modelcontract afwijkt).

  5. Uw tarief

    Het is verstandig om bij het bepalen van uw tarief in gedachten te houden dat u als ondernemer de uren die u aan uw bedrijfsvoering besteedt, hoort te verrekenen in uw tarief. Dat doen de loodgieter en de huisschilder ook.  Dus het doen van uw administratie, maar ook uw intellectuele stimulering en verdieping.

  6. Gangbare tarieven

    Het is raar maar waar: als het gaat om tarieven voor toneelschrijvers krijgen we opeens te maken met de Nederlandse Mededingingsautoriteit, die ons als ondernemers beschouwt die geen prijsafspraken mogen maken. De NMa is hiermee strikter dan mededingingsautoriteiten in de ons omringende landen, waar soms wettelijke, soms beleidsmatige uitzonderingen voor schrijvers zijn gecreëerd. De Auteursbond onderzoekt in hoeverre hier voor schrijvers, met hun toch al moeilijke onderhandelingspositie, geen aanpassing gemaakt kan worden. Tot die tijd kunnen wij slechts constateren wat in het verleden, in 2012, de gangbare tarieven zijn geweest. Het gaat hier om bedragen die zijn afgeleid uit historische informatie en onderzoek. Het staat de schrijver en het gezelschap uiteraard te allen tijde vrij om in onderhandeling tot een ander tarief te komen. U vindt een samenvatting van de resultaten van dit onderzoek hier.

  7. Het Contractenbureau inschakelen?

    Als u uzelf niet zo’n goede onderhandelaar vindt, overweeg dan u te laten vertegenwoordigen door het Contractenbureau. Dat kost geld, maar veel minder dan een agent. En bedenk dat u via het Contractenbureau wellicht een resultaat binnenhaalt dat u zelf nooit bereikt zou hebben. Het Contractenbureau is opgericht door Stichting LIRA en het Netwerk Scenarioschrijvers (beide geaffilieerd met de Auteursbond) en vertegenwoordigt ook toneelschrijvers. [ link www.contractenbureau.nl]

  8. Opvoeringsrechten

    Kijk uit als u al uw opvoeringsrechten laat afkopen. Maak een rekensom. In het Modelcontract Schrijven Theatertekst is overeengekomen dat de rechten voor de eerste veertig voorstellingen in het honorarium verrekend zijn. Maar vaak wordt een langere serie gespeeld. Er kunnen verschillende grondslagen gehanteerd worden voor de vaststelling van het opvoeringsrecht. Een indicatie van wat een gangbaar minimumpercentage is, vindt u hier.

  9. Auteursrecht en dienstverband

    In sommige gevallen kan het aantrekkelijk zijn niet als zelfstandige te opereren, maar u voor een project in dienst te laten nemen. Pas in dat geval op: als u het niet goed regelt, heeft uw werkgever het auteursrecht over het stuk. U kunt apart contractueel vastleggen dat de rechten u toebehoren. U kunt er ook voor kiezen u voor de bulk van het werk in dienst te laten nemen als dramaturg en voor een bescheiden honorarium het script te vervaardigen.

  10. Zelfstandigenaftrek en urencriterium

    Als u gewoonlijk als zelfstandige werkt, moet u wel in de gaten houden dat u aan het urencriterium voor het ondernemerschap blijft voldoen. Werkt u zoveel in dienstbetrekking dat het niet aannemelijk is dat u genoeg uren als zelfstandige hebt gewerkt, dan verliest u mogelijk uw recht op zelfstandigenaftrek. Het urencriterium voor zelfstandigenaftrek is 1.225 uur per jaar. Dat zijn niet alleen uren die u al schrijvend doorbrengt, maar betreft alle tijd die u besteedt aan uw onderneming (denk hierbij ook aan: administratie, research, voorstellingbezoek). Raadpleeg de website van de Belastingdienst voor meer informatie. Veel handige informatie over uw ondernemerschap als kunstenaar is te vinden op de site van FNV KIEM.